Η πρόσφατη συνάντηση των προέδρων Τραμπ και Πούτιν στην Αλάσκα επισημαίνει τη συνεχιζόμενη επαναχάραξη των γεωπολιτικών ισορροπιών, με επίκεντρο το Ουκρανικό ζήτημα, αλλά και ευρύτερα συμφέροντα ΗΠΑ–Ρωσίας, σύμφωνα με τον διεθνολόγο Χαράλαμπο Χρυσοστόμου, προϊστάμενο της υπηρεσίας έρευνας του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου.
Σύμφωνα με τον κ. Χρυσοστόμου, ο ρώσος πρόεδρος ζήτησε πλήρη έλεγχο των περιοχών Ντονμπάς, Ντονέτσκ και Λουγκάνσκ, με απόσυρση των ουκρανικών στρατευμάτων, καθώς και πάγωμα του μετώπου σε Χερσώνα και Ζαπορίζια, χωρίς επιστροφή εδαφών στην Ουκρανία. Ως αντάλλαγμα, φέρεται να προτείνει παραχώρηση περιοχών κοντά στο Χάρκοβο και το Σούμι και μερική άρση κυρώσεων προς τη Ρωσία, καθώς και αναγνώριση της Κριμαίας από δυτικά κράτη.
Το ουκρανικό ζήτημα αποτελεί, σύμφωνα με τον διεθνολόγο, «αγκάθι σε μια ευρύτερη γεωπολιτική μοιρασιά ΗΠΑ–Ρωσίας». Στο πλαίσιο αυτό, οι ΗΠΑ φαίνεται να αποδέχονται τα αιτήματα Πούτιν ως μέρος ενός μεγαλύτερου deal, που περιλαμβάνει ενεργειακή, οικονομική και πετρελαϊκή συνεργασία και τη συνδιαχείριση των κατεχόμενων ρωσικών εδαφών στην Ουκρανία.
Η Ευρώπη, όπως επισημαίνει ο κ. Χρυσοστόμου, παραμένει «κομπάρσος και παρατηρητής», ενώ θα κληθεί να καλύψει το αμυντικό κενό και το οικονομικό κόστος των συμφωνιών ΗΠΑ–Ρωσίας. Το δίλημμα για τα ευρωπαϊκά κράτη είναι να αποδεχθούν εδαφικές αναπροσαρμογές στην Ουκρανία ή να πληρώσουν το τίμημα της άρνησης, που περιλαμβάνει ενίσχυση της Ουκρανίας και αντιμετώπιση ενεργειακής κρίσης και πληθωρισμού.
Η συνάντηση στην Αλάσκα δεν απέφερε καμία συμφωνία για κατάπαυση του πυρός ή εκεχειρία, ενώ η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία την ενίσχυση της γεωπολιτικής συνεργασίας ΗΠΑ–Ρωσίας, η οποία επηρεάζει όχι μόνο την Ουκρανία, αλλά και την Κύπρο και την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Ο κ. Χρυσοστόμου καταλήγει ότι η νέα γεωπολιτική πραγματικότητα οδηγεί σε επικίνδυνες καταστάσεις για τη διεθνή έννομη τάξη, καθώς η εμπορική και οικονομική υπεροχή των μεγάλων δυνάμεων υπερισχύει έναντι του διεθνούς δικαίου.
